Nazwy: Katynon, β-Ketoamfetamina, Beta-Ketoamfetamina, Benzoiloetanoamina

Wzór chemiczny (sumaryczny): C9H11NO

Masa molowa: 149,193 g/mol






Katynon to organiczny związek chemiczny i alkaloid wytwarzany przez czuwaliczkę jadalną (khat). Wykazuje strukturalne podobieństwo do efedryny, katyny, metkatynonu, amfetaminy i innych pochodnych amfetaminy. Jest pochodną fenyloetyloaminy z grupą ketonową. Jest to stymulant. Wykazuje działanie stymulujące, zbliżone do efedryny i amfetaminy. Ma działanie stymulujące, prawdopodobnie jest główną substancją odpowiedzialną za psychoaktywne działanie czuwaliczki jadalnej. Katynon to naturalnie występująca substancja psychoaktywna o działaniu pobudzającym, aktywny składnik khatu (Catha edullis), rośliny, której liście żuje się w celu uzyskania efektu pobudzającego. Substancja ta jest głównym składnikiem psychoaktywnym w żutych liściach khat. Katynon działa jako środek uwalniający (releaser) i w mniejszym stopniu też inhibitor wychwytu zwrotnego noradrenaliny i dopaminy, czyli NDRA i NDRI. W mniejszym stopniu dotyczy to też serotoniny i adrenaliny. Działa przede wszystkim jako środek uwalniający (releaser) dopaminy i noradrenaliny, czyli NDRA podobnie jak amfetamina. Metabolity katynonu, katyna i norefedryna, również pobudzają ośrodkowy układ nerwowy, jednak ich działanie jest znacznie słabsze niż katynonu. Katynon jest strukturalnie blisko spokrewniony z amfetaminą, różniąc się jedynie grupą ketonową przy węglu beta. Katynon różni się od wielu innych amfetamin tym, że posiada ketonową grupę funkcyjną. Inne fenyloetyloaminy o tej samej strukturze to stymulanty metkatynon, MDPV, mefedron i lek przeciwdepresyjny bupropion. Na bazie katynonu powstała grupa chemicznych substancji psychoaktywnych zwanych podstawionymi katynonami. Katynon jest podstawowym podstawionym katynonem, na bazie którego powstają inne substancje chemiczne z tej grupy (szkielet katynonu). Ze względu na podobieństwo struktury do amfetaminy, wykazuje on podobne działanie. Jego pochodne są często stosowane jako syntetyczne stymulanty, euforyki i empatogeny. Katynony są wzorowane na amfetaminach. Istnieje wiele syntetycznych pochodnych katynonu, często sprzedawanych jako chemikalia badawcze (RC). Od beta-keto pochodzi nazwa beta-ketony oznaczająca katynon i jego pochodne. Chyba tylko w Izraelu katynon był przez krótki czas stosowany rekreacyjnie w czystej postaci jako katynon, a tak to chyba nigdzie indziej nie był. W Polsce katynon i też również uprawa rośliny khat są nielegalne.

Źródła:
https://pl.wikipedia.org/wiki/Katynon
https://en.wikipedia.org/wiki/Cathinone
https://pl.wikipedia.org/wiki/Pochodne_katynonu
https://en.wikipedia.org/wiki/Substituted_cathinone
https://en.wikipedia.org/wiki/Khat
https://psychonautwiki.org/wiki/Substituted_cathinones
https://psychonautwiki.org/wiki/Cathinone